zręcin
Strona Główna · FORUM · SPIS Newsów · Kontakt · Szukaj · Dodaj newsa · REGULAMIN STRONY 31.10.2020
SAMORZĄD

><a href='viewpage.php?page_id=37' class='side'> Statut Zręcina</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= Statut Zręcina

><a href='viewpage.php?page_id=33'side'> Radni</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= Radni
><a href='viewpage.php?page_id=35'side'>Kontakt</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= Sołtys kontakt
><a href='viewpage.php?page_id=36'side'> Nasz dzielnicowy</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= Nasz dzielnicowy
- Gmina Chorkówka

- Starostwo Powiatowe
- Urząd Wojewódzki
- Urząd Marszałkowski


- HARMONOGRAM ODBIORU ODPADÓW

-DARMOWA POMOC PRAWNA

PARAFIA
><a href='viewpage.php?page_id=24' class='side'> O parafii</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= O parafii
><a href='viewpage.php?page_id=26' class='side'> Msze św.</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= Msze św.
><a href='
viewpage.php?page_id=30' class='side'> Kapłani</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= Kapłani
><a href='viewpage.php?page_id=29' class='side'> Patron parafii</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= Patron parafii
><a href='viewpage.php?page_id=25' class='side'> Kontakt</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= Kontakt
><a href='viewpage.php?page_id=92'> Konto bankowe</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= Konto bankowe
><a href='viewpage.php?page_id=90'> Pracownicy</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= Pracownicy
><a href='viewpage.php?page_id=91'> Grabarz</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= Grabarz

><a href='http://zrecin.przemyska.pl/' class='side'> WWW STRONA OFICJALNA</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif'' alt= WWW STRONA OFICJALNA

SZKOŁY
SZKOŁA PODSTAWOWA
NASZA KLASA
STOWARZYSZENIE FIS
><a href='viewpage.php?page_id=58' class='side'> Zarząd</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= Zarząd
><a href='viewpage.php?page_id=57' class='side'> O Stowarzyszeniu</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= O Stowarzyszeniu
><a href='viewpage.php?page_id=19' class='side'> Cele Stowarzyszenia</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= Cele Stowarzyszenia
><a href='viewpage.php?page_id=23' class='side'> KLUB ZDROWY STYL</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= KLUB ZDROWY STYL
LKS TĘCZA
><a href='viewpage.php?page_id=39' class='side'> O klubie</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= O klubie
- FB AKTUALNOŚCI
-WWW STRONA
KLUB BIEGACZA ATHLETIC
- FB AKTUALNOŚCI
KLUB HDK
><a href='viewpage.php?page_id=42' class='side'> Zarząd i członkowie</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= Zarząd i członkowie
><a href='viewpage.php?page_id=43' class='side'> O nas</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= O nas
><a href='viewpage.php?page_id=44' class='side'> Zostań krwiodawcą</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= Zostań krwiodawcą
INNE
><a href='http://zrecin.osp.pl/' class='side'> OSP</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= OSP

><a href='http://www.gok.chorkowka.pl/index.php/punkt-informacyjno-konsultacyjny-dla-osob-i-rodzin-z-problemami-alkoholowymi' class='side'> Klub młodzieży</a><br>

<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= KLUB MŁODZIEŻY
><a href='viewpage.php?page_id=49' 
class='side'> SSK NADZIEJA</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= SSK NADZIEJA
><a href='http://www.gok.chorkowka.pl/index.php/amatorskie-zespoly-artystyczne/kapela-podworkowa-stara-wiara-ze-zrecina' 
class='side'> KAPELA STARA WIARA</a><br>

<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= KAPELA STARA WIARA
><a href='http://www.krs-online.com.pl/kolko-rolnicze-krs-40169.html' class='side'> KÓŁKO ROLNICZE</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= KÓŁKO ROLNICZE
><a href='viewpage.php?page_id=47' class='side'> KGW</a><br>
<img src='themes/DEL-Lovely/images/bullet.gif' alt= KGW
INFORMATOR
PRZYCHODNIA LEKARSKA

USŁUGI PIELĘGNIARSKIE CARITAS

APTEKI

BANKOMAT BPS

DELIKATESY CENTRUM

SKLEP SPAR

AGENCJA POCZTOWA

PUNKT KASOWY BANKU BPS


Pokaż PLAN ZRĘCINA na większej mapie

Online
Gości Online: 3
Brak Użytkowników Online

Zarejestrowanch Uzytkowników: 1
Najnowszy Użytkownik: zrecin
  Zmarł Stanisław Jan Klobassa-Zrencki / Wojciech Żurkiewicz, Jurek Szczur

TU ZASZŁA ZMIANA 1851 – 1930

Zręcin zmienia się każdego dnia, możemy śledzić te zmiany między innymi dzięki mapom. To z nich możemy określić gdzie były zabudowania, jakiego charakteru, czy drewniane czy murowane, gdzie były ruiny itp., a w zestawieniu ze spisami firm czy mieszkańców, czasem zdjęciem są skarbnicą wiedzy. Dlatego dzisiaj możemy dowiedzieć się kto mieszkał w danym domu z imienia i nazwiska, jaki był jego status itp. Z czego zbudowany miał dom. W Zręcinie takie zmiany można śledzić  od 1851 roku. W dobie cyfryzacji gro dokumentów jest dostępna w Internecie, ale musimy wiedzieć, jeszcze jedno, że nie każde zdjęcie budowli z podpisem ZRĘCIN przedstawia faktycznie budynek z naszej miejscowości. Nie wiemy czym kieruje się osoba (y), która takie zdjęcia z podpisem Zręcin publikuje i opisuje wplatając je w zręcińską historię, a w dokumentach tak pisanych jak i kartograficznych takich budowli nigdy nie było.  

Oto kilka przykładów faktycznych jak zmieniał się Zręcin na mapach katastralnych.

 

 

ZRĘCIN 1851 r.

 

 

ZRĘCIN ok. 1930 r

 

 

BUDYNKI MUROWANE (było tylko7)

 

1

Browar oraz mieszkanie ekonoma Klobassy Karola Nawratila, którego nagrobek jest najstarszym na naszym cmentarzu r. (nr 34)

 

Browar został zamknięty, a w budynku mieści się karczma i mieszkanie Ciołkoszów

2

Gorzelnia (nr 34)

 

Nie ma już budynku gorzelni, spłonęła lub została rozebrana.

3

Budynek folwarku (nr 42)

W folwarku powstało bardzo dużo zabudowań

4

Oranżeria lub lamus w zespole parkowym - w tym czasie wszystkie te budynki były w posiadaniu Klobassów

Nie ma już oranżerii

5

Cegielnia – w tym czasie na ulicy Cmentarnej nie było ani jednego domu

Nie ma już cegielni przy ul. Cmentarnej

 

6

Dwa budynki (chałupy) wybudowane przez ks. Remiszewskiego

Na cmentarzu jest już kostnica i kaplica św. Ludwika

7

Plebania

Bez zmian

 

 

INNE CIEKAWE BUDOWLE

 

8

Jodłowy kościół z 1774 r. (nr 53)

jest obecny kościół z 1878

9

Dwór drewniany (nr 39), z zespołem parkowym (jedyny w Zręcinie) gdzie mieszkali na początku Klobassowie  wcześniej Skrzyńscy od 1800 r Poninscy.

nie ma już dworu modrzewiowego, ani  pałacu murowanego Klobassów. W zespole parkowym nie ma już ani jednego.

10

Dwa młyny na Młynówce (nr 35,36)

Pozostał tylko budynek (nr 35), a w pobliżu na Młynówce  wybudowano dwa drewniane mosty.

11

Karczma żydowska przy ul. Kościelnej (nr 59)

Nie ma karczmy żydowskiej, a na części tej działki stoi Szkoła Ludowa.

12

Jaz na rzece Jasionce

Nie ma już Jazu pozostała Młynówka z ujściem do dawnego zespołu parkowego

 

Oto krótkie refleksje związane ze zmianami, które widzimy na mapie:

BROWAR I GORZELNIA,

Należały do obszaru dworskiego Klobassów, którzy jako jedyni w Zręcinie mieli browar i gorzelnie.

Obowiązywała w tym czasie Propinacja - był to monopol właściciela galicyjskich dóbr ziemskich (nie mylić ze szlachtą) na produkowanie i dostarczanie do karczmy w jego dobrach napojów alkoholowych, głównie piwa i gorzałki (w Zręcinie takimi właścicielami były rodziny Skrzyńskich, Ponińskich i Klobassów). Stosownie do ustawy z 1875 roku Rząd Krajowy miał wykupić propinacje, ale jeszcze po 1910 roku dawni ich właściciele mieli w praktyce prawo do utrzymywania jednego szynku, jeśli posiadali go przed 1875 rokiem.

Oto fragment listu Szymona Krzanowskiego pisanego w Zręcinie do Kolobassy  28 lutego 1848: „Gdy tenże wzwyż wspomniany Jakub, będąc w browarze Pańskim, przy wołach na którym się kradzieży imię niegodziwości pokazał (…) który się obawiał na karę i uszedł ze wsi.”

 

FOLWARK

Budynki datowane są na ok. 1840 (obecnie te parterowe bez kuchni z prawej strony) i ok. 1875 rok  (obecnie budynki piętrowe po bokach tz. spichlerz oraz po drugiej stronie niska kuchnia i piętrowy budynek mieszkalny), później powstało jeszcze wiele budynków gospodarczych natomiast największy rozwój był w latach międzywojennych, gdy został zakupiony przez Adolfa Chwapila.

 

SZKOŁA LUDOWA

W 1874 roku karczma żydowska przy ulicy Kościelnej została rozebrana, a działka sparcelowania. Karol Klobassa w pobliżu gdzie stała drewniana karczma wybudował Szkołę Ludową.

 

ZESPÓŁ PAŁOCOWO PARKOWY

 Swój rozkwit zawdzięcza Rudolfowi i Karolowi Klobassom, którzy kupili Zręcin od hrabiego Ponińskiego. Początkowo był tu dwór drewniany, później wybudowano pałac - jedyny w tych latach w Zręcinie. Niestety po śmierci Karola Klobassy, współwłaściciela kopalni w Bóbrce, warunki finansowe jego dzieci doprowadziły majątek do upadku (w tym miejscu chcemy podkreślić, że tylko dwie zręcińskie rodziny, posiadały kopalnie ropy: Klobasowie oraz Franciszek Waliszko pochodzący ze Zręcina z „dzielnicy” Pasze. Jego kopalnia była w Borysławiu i w 1913 r. nosiła nazwę „WALISZKO”. Sześciu jego synów zginęło podczas I wojny światowej, w jednym w czasie od wybuchu wrogiego pocisku artyleryjskiego – służyli w jednym oddziale. Inni zręcinianie bez względu na pochodzenie wyjeżdżali za chlebem nawet do Ekwadoru czy USA i  pracowali u innych).Najpierw sprzedano folwark (1913r.) z łąkami, a w latach dwudziestych został sprzedany pałac. Była rozważana  propozycja kupienia pałacu celem adoptowania go na szkołę, bo „stara” była małą, niestety kupił go kto inny z przeznaczeniem na rozbiórkę choć jak twierdzili naoczni świadkowie pałac nie był bardzo zniszczony, tylko niektóre pomieszczenia we wewnątrz były spalone (rosyjscy żołnierze ogrzewali się tam rozpalając ogniska).

 

BUDYNEK MIESZKALNY NA CMENTARZU

Budynki murowane na cmentarzy wystawił proboszcz Remiszewski (Liber) prawdopodobnie gdy budował plebanię (1815r.). W późniejszych czasach mieszkał tam na przykład kowal Pudło. Następnie zamieszkały tam inne rodziny. Proboszcz Zalewski w zamian, aby zgodzili się opuścić to miejsce,  wystawił im dom i w ogrodzie plebańskim wydzierżawił kawałek pola, później były z tymi rodzinami problemy natury własnościowej, tych działek.

 

PLEBANIA

Widzimy, że w 1851 roku posiada najwięcej budynków gospodarczych (w tym murowana plebania z 1815r) i obok dworu Klobassów była dobrze prosperującym gospodarstwem rolnym. Chcemy podkreślić, że zrecińska plebania nie posiadała zespołu parkowego tylko sad, a  tam drzewa owocowe, dalej łąki i pola orne wcześniej stawy hodowlane. Nie było tam żadnych alejek parkowych. Jedynie kościół był obsadzony różnymi drzewami liściastymi, niektóre rosły przy granicy. Prawdopodobnie najstarszy dąb, po lipie, został wycięty, jak pamiętamy, około 25 lat temu.

 

KOŚCIÓŁ OBECNY

Został wybudowany obok starego dzięki kolatorowi jakim był Karol Klobassa, ale jak się okazało tylko w połowie na cmentarzysku. Druga połowa budynku oraz plac od strony obecnego cmentarza został usytuowany na ówczesnej drodze, a ta właśnie w 1874 roku została przesunięta i to wtedy powstały tak ostre zakręty, jakie mamy do tej pory. Widać to gołym okiem porównując kolejne mapy.

 

JAZ  I MŁYNÓWKA

Dębowy jaz to budowla, która przetrwała również w pamięci naszych mieszkańców jednej opowieści, „podczas budowy tego jazu chłopi pańszczyźniani utopili woła” – musiało to być bardzo ważnym wydarzeniem, że przez tyle lat opowieść ta jest przekazywana w Zręcinie. Jaz to jedna z ciekawszych budowli i prawdopodobnie najstarszą razem z przekopką Młynówką. Trudno określić, kiedy powstała. Sama Młynówka była kopana ręcznie i miała około 1,5 km długości w połowie był Zespól młyński, a ujście jej było do rzeki BÓBRKI (obecnych czasach, ktoś zmienił nazwę na potok Boberka). Trudno sobie wyobrazić ogrom pracy ręcznej, jaką trzeba było wykonać, aby uzyskać odpowiedni spad. Przekopka miała około 3 metrów szerokości, jak określają niektórzy, już po drugiej wojnie była zasypywana, a  w korycie jej wypasano bydło. Koryto to było tak głębokie ,że „chłopa z krową nie było widać”. Płynęła właściwie wzdłuż dzisiejszej ulicy Karola Klobassy-Zrenckiego i stopniowo została zasypywana przez właścicieli poszczególnych działek, aż do dziewięćdziesiątych lat ubiegłego wieku. Od niej była prowadzona tak zwana mało spotykana na naszym terenie tak zwana „rzeka angielska” do zespołu parkowego, którą również mieszkańcy kupując kolejne działki i budując domy zasypali.

Sam jaz był wykonany z dębowych pali wkręconych w dno jeden rząd od drugiego w odległości około dwóch metrów. Od czoła wzmocniony dodatkowo sześcioma palami przeciw krze. Środek wypełniony kamieniem i skałami, brzegi umacniano skałami ułożonymi na glinie, oraz zbrojone prętami żelaznymi. W późniejszych czasach służył również jako most dla ludzi oraz furmanek miejscowej ludności. Jeszcze po drugiej wojnie światowej mieszkańcy wydobywali z dna dębowe bale o średnicy około 30 cm z  żelaznymi kutymi obręczami.

 

MŁYNY WODNE

W 1851 roku widzimy dwa młyny na koła wodne (skrzyżowanie ulic Karola Klobassy-Zrenckiego z Łukaszewicza), jeden działał przy browarze i gorzelni i był młynem dworskim jednym z młynarzy był np. Karol Donek, drugiego, w późniejszym czasie, właścicielem był Żyd Mendel Hiskeim gdzie mieszkał z siedmio osobową rodziną. Upadek ich nastał wraz z pojawieniem się młynów spalinowych, w Zręcinie taki młyn wybudował proboszcz zręciński ks. Krygowski.

 

Podsumowując możemy powiedzieć tak: dzięki zręcińskim proboszczom i sumiennemu prowadzeniu przez nich ksiąg, które możemy znaleźć np. archiwach państwowych, oraz niestety, ale trzeba powiedzieć - zaborcom, którzy do własnych celów prowadzili dokładną inwentaryzacje dotyczącą, budynków, mieszkańców, właścicieli ziemi na naszym terenie, możemy dzisiaj powiedzieć patrząc w tz metrykę austriacką, kto ile miał ziemi w danym czasie, gdzie mieszkał itp. Tak modne dzisiaj poszukiwanie korzeni i drzew genealogicznych dla rodowitych zręcinian jest możliwe, od XVIII wieku. Oczywiście źródeł należy szukać głównie w różnych archiwach, które są dostępne nawet w sąsiednich państwach. Zasada jest jednak jedna, że chodzi nam o prawdziwe korzenie i o prawdziwy obraz wioski, a nie tworzenie własnego obrazu nobilitującego własną rodzinę czy naszą miejscowość w oczach innych.

Wojciech Żurkiewicz, Jurek Szczur

 

FOTO / Czrwonne linie to mapa z ok. 1930 r. nałożona na mapę z 1851 r./ przedstawia stary i obecny kosciół.

 

Pozostałe FOTO przedstawiają:

 

Mapy w kolorze -to kataster austriacki z 1851 r,

Mapy czarno-białe to katastrat z około 1930 roku, mniej więcej przedstawiają ten sam obszar Zręcina.

 

 

 

 

 

 

 

Wojciech Żurkiewicz, Jurek Szczur (2014)

  Komentarze
Brak komentarzy.
  Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
  Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
ZRĘCIN WITA

FANPAGE ZRĘCIN

W 790. ROCZNICĘ ZAŁOŻENIA

OPOWIEM CI O ZRĘCINIE

ICH KORZENIE SĄ TU

Ciołkosz Kacper (1875-1942)
prof. Hostyński Lesław (1956)
Klobassa-Zrencki Karol (1823-86)
prof. Korzeniowski Adam (1960)
gen. Poniński Wł. (1823-1901)
Szczepanik Jan (1872-1926)
prof. Szczur St. (1955-2005)
prof. Szopa Bogumiła Helena
mjr Trybus Adam (1909-1982)
Trybus Kajetan (1886-1944)
prof. Trybus Leszek
Wierczak Karol (1887-1939)
Wilk Izydor (1875-1936)

ZNANI PARAFIANIE

Honorata i Ignacy Łukasiewiczowie
ks. dr hab. Dariusz Dziadosz
POLECAM

Dekoracje Ślubne i Okolicznościowe Gala

RESTAURACJA ELWIT

POKAŻĘ CI MIEJSCA

GDZIE TRZEBA BYĆ

Zabytki
Góra Przylaska
Rzeki
Pomniki przyrody
Cmentarz

PARĘ KILOMETRÓW I ...

Muzeum Szlachectwa w Kopytowej
Muzeum w Żarnowcu
Skansen w Bóbrce
Muzeum w Dukli
Pustelnia św. Jana
Zamek Kamieniec
FOTO I FILMY

POKAZUĄ ZRĘCIN (kliknij)

ZRĘCIN GÓRA PRZYLASKA

ODPUST W ZRĘCINIE

ZRĘCIŃSKIE ANIOŁY

Cmentarz w Zręcinie

Stara dolina Jasiołki

ROCZNICE

XXX ROCZNICA ŚMIERCI KS. PRAŁATA STANISŁAWA ŁUKSIKA, PROBOSZCZA W ZRĘCINIE

KWIETNIOWE ROCZNICE cz 1
KWIETNIOWE ROCZNICE cz 2
KWIETNIOWE ROCZNICE cz 3

25 lat LKS Tęcza Zrecin

PARAFIALNE PROCESJE

MISJE ŚWIĘTE 2009

BOŻE CIAŁO W PARAFII ZRĘCIŃSKIEJ 2010

BOŻE CIAŁO W PARAFII ZRĘCIŃSKIEJ 2011

DROGA KRZYŻOWA

KULTURA

IZYDOR WILK peta i satyryk cz 1
IZYDOR WILK peta i satyryk cz 2

Święto Nauki w Zręcinie

KATARZYNA GRUDZIŃSKA POETKA

JASEŁKA SP W ZRĘCINIE CZ 1
JASEŁKA SP W ZRĘCINIE CZ 2

Sprawiedliwi I
Sprawiedliwi II
Sprawiedliwi III
Sprawiedliwi IV
Sprawiedliwi V
Sprawiedliwi VI

PATRIOTYZM I TRADYCJE CZ1
PATRIOTYZM I TRADYCJE CZ2

OKOLICZNOŚCIOWE

DZIEŃ BABCI I DZIADZIA W ZRĘCINIE

Święto Kobiet w Zręcinie 2010

Gminne Dożynki 09 w Zręcinie cz 1
Gminne Dożynki 09 w Zręcinie cz 2
Gminne Dożynki 09 w Zręcinie cz 3

Otwarcie szatni Tęczy Zręcin

SPOTKANIA PARAFIALNE

OPŁATEK 2011

OPOWIEŚĆ WIGILIJNA cz 1
OPOWIEŚĆ WIGILIJNA cz 2
OPŁATEK 2010/NIESPODZIANKA

OPŁATEK 2010 cz 1

WIELKANOC 2009 cz1
WIELKANOC 2009 cz2

WARTO ZOBACZYĆ

LINKI

Strony związane ze Zręcinem

- CHÓR EDUCATUS
- ANGEL'S SORROW
- ASG ZRĘCIN

Związane z miejscowościami
- CHORKÓWKA ZS
- CHORKÓWKA LKS Nafta
- DRAGANOWA strona wsi
- FALISZÓWKA parafia
- FALISZÓWKA SP
- FALISZÓWKA LKS ORZEŁ
- KOPYTOWA parafia
- KOPYTOWA ZSPKO
- ŁĘKI DUKIELSKIE - Stowarzyszenie
- SZCZEPAŃCOWA SP
- SZCZEPAŃCOWA - Stowarzyszenie
- SZCZEPAŃCOWA OSP
- ŚWIERZOWA POL Gimnazjum
- ŚWIERZOWA POL OSP
- ŚWIERZOWA POL SP
- ŻEGLCE
- ŻEGLCE PARAFIA
- ŻEGLCE SP
- ŻEGLCE LKS Błękitni

Strony inne

- JEDLICZE
- KROSNO24
- KROSNO CITY
- KROSNO oficjalna strona miasta

MARIUSZ ŚWIĘTNICKI
GALERIA AUTORSKA
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
WIADOMOŚCI LOKALNE

Wiadomo¶ci


Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie | fashiontrends.icu | frmode.eu